« Mahremlik Tabusu | Main | Olgunluğa Doğru Giden Yol »
Bilinçaltı,Benlik Ve Benlik Üstü
By admin | Mayıs 14, 2008
Sağlık Sorunlarınızı Bize Yazın Doktorlarımız Cevap Versin
İnsanın çocukluk dönemi, başlangıçtan itibaren kişinin yetişkinlik çağı davranışını belirleyen olaylarla doludur. Buna karşılık delikanlının ve yetişkin kişinin belleğinde cinselliğin keşfiyle belirlenen yaşamın bu ana döneminden hiç bir izin kalmaması şaşırtıcıdır. Bununla beraber, psikanaliz yoluyla yapılan incelemeler, insanın bir uzman yardımıyle bilincin derinliklerine inmeye çalışarak çocukluk çağlarının Oidipus evresine bağlı anıları, olayları ve izlenimleri zorunlu olarak hatırladığını göstermektedir. Oidipus evresinden sonra gelen dönemin çocuğun merakını yeni ilgi nesnelerine doğru yönelttiği ve önceki olay lan belleğinden sildiği anlaşılmaktadır. Psikanaliz çocukluk dönemine ilişkin “bu unutmaları, çocuğun psikolojisi üzerine kuvvetle etki eden, bununla birlikte cinsel etkinliği ve merakı sıkı bir biçimde yasaklamayan bir engelleme olayıyla açıklamaktadır.
Çocuk okula gitmek zorunda bırakılmasından sonra, arkadaşlarıyle ilişkileri açı sından yeni sorunlarla karşılaştığını görür. Özellikle ilk aylarda, başka alanlarda da sayısız keşifler yapar; bu arada kendi cinselliğine karşı da derin bir ilgi duymaya devam eder. Oidipus kompleksinin aşılmasıyle kendini gösteren bir geçici evre insan ruhunda, benlik üstü olarak adlandırılan kısmen bilinçaltı brr oluşumun ortaya çıkmasıyle belirlenir. İçgüdüleri sansür etmeyi amaç edinen bu benlik, kişinin davranışını değerlendirmek için başvurduğu özel bir “mahkeme” meydana getirir. Dış dünyadan alınan bilgilere ve toplumsal ahlâkın değişimlerine açık olan bu benlik üstü vicdanımızı besler ve yargı ölçütlerimize onları kökünden’ değiştirecek kacfer etkide bulunur. Benlik üstünün bir bölümü bilinçaltında dır; bu bölüm çocukluğumuzdan kalma birçok kuralı içerir. Bu kurallara karşı gelme isteği ve onların çiğnenmesi insanda suçluluk duygularına yol açar; dolayısıyle korku ve yürek darlığı gibi çeşitli huzursuzluk belirtileriyle psikolojik dengenin bozulmasına neden olur. Benlik üstünün bu bilinçaltı bölgesi Oidipus döneminde oluşur. Aynı dönemde çocukta başkalarına ve çevresine karşı “doğru” bir davranışa yönelme zorunluluğu giderek egemen olur. Çocuk rakip olarak gördüğü anasına ya da babasına benzemeyene kendini onunla bir tutmaya çalışarak, onun ahlâk ilkele rini bütünüyle benimser. Anne ve babasının koyduğu yasakları onaylar, sadece izin verilen şeyleri yapmaya çalışır.Yetişkin çağa kadar yavaş yavaş olgunlaşan yasaklar çocuğun eğitiminin temelini oluşturur. Buyruklar ya da yasaklar, nedenleri açıklanmadan çocuğa uygulanır. Çocuk bazı yasaklara saygı göstermezse, bunu genellikle kurnazlığına ve düş gücüne bağlamak gerekir. Bununla birlikte, kuralları düşünde çiğnemesi ha linde bile, çocuk gerçek bir suç işlediği duygusuna kapılır. Kendi gözünde temize çıkmak için, bu suçu gizler ve unutmaya çalışır. Bu suçlar gelişme boyunca bilinçaltına doğru itilirler. Aynı unutma olayı çocuğun Oidipus eğilimlerine karşı sürdürdüğü mücadele sırasında da meydana gelir. Çocuk geçmişteki isteklerini belleğinin derinliklerine iter.Çünkü aksi halde, bu istekler yeni kazandığı benlik üstünde kendisini sert bir biçimde suçluyacaktır. Kendi kişiliğine saygı duyabilmek için çocuk affedilmez saydığı hatalarını sansür etmek ve bilinçaltına itmek zorundadır. Böylece başkalarının yani kendisini sevenlerin isteklerine uymuş olur ve kendi sine saygı duyar. Kendisine saygısını yitirseydi kendinden nefret etseydi, ruhsal dengesi hemen bozulurdu. Gelenekleri bir kuşaktan bir kuşağa aktaran bu mekanizma üzerinde hiç bir zaman tayrtışılmaz; çünkü bilinçaltıyla ilgili bir konudur. Böylece çoğu zaman uygulamadan kaldırılmış olan ahlaksal buyruklar bile hiç eleştirilmeden bir topluluk tarafından kabul edilip gelenek haline dönüşürler. Bu nedenle tarihsel, ekonomik ya da bilimsel koşullar, değerlerde köklü bir değişmeyi zorunlu kıldıkları zaman bile, yeni fikirleri kabul ettirmek ya da davranışları değiştirmek güçtür. Kadının çalışması sorunu yakın bir geçmişte böyle bir örnek meydana getirmiştir. Bugün de doğum kontrolü, ötanazi (çok acı çeken son derece ağır hastaları acıdan kurtarmak için öldürme) ya da tedavi amacıyle çocuk düşürtme ayni güçlüklerle karşılaşmaktadır. Ahlâk ilkeleri özellikle cinsel yaşam konusunda daha da katıdırlar. Bugün, değerlerin altüst olmasının insanlarda bunalımlar, sinir bozuklukları, hatta çok ciddi ruhsal hastalıklar yaratabileceği bilinmektedir. Böyle bir değişik lik uygarlık bunalımları dahi doğurabilir Bu durum genellikle, bir ahlâk sisteminin yerini yeni bir ahlâk sisteminin aldığı geçiş dönemlerinde görülür. Bugün psikolojinin, biyolojinin ve sosyolojinin yeni keşifleri birçok değeri sarsmaktadır.
Yaşadığında yüzyılın başında Freud’ün psikoloji kavramının devrimci bir nitelik taşıması hiç şaşırtıcı değildir. Gerçekten de insan, davranışının bilinçaltından gelen ve iradesiyle etkileyemediği bazı ahlaksal buyruklara kısmen bağlı olduğunu seziyordu artık. Herşeye karşın, benliğinin efendisi olarak kalıyordu. Benlik yaşanmış deneyleri süzen bir fitre niteliği taşıyordu. Kişi bu benliğe, az çok egemen olunmuş, sansür edilmiş ya da saptırılmış içgüdüsel kilimlerle toplum yaşamının koyduğu gereklilikleri bağdaş tırma görevini yüklemekteydi. Kısacası, zevk ilkesiyle gerçeklik ilkesi arasında bir ayrım yapmak için benliğine başvuru yordu. Bugün insan, benliğin bu işlevinin kendisine her türlü gücü verdiğini uygulaması nın, zekâsının ve girişimci ruhunun kendisine ve çevresine egemen olmayı sağladığını görmektedir. Freud, çağdaşlarının kesin bilgi ve kavramlarını kökünden sarsmıştır. İnsanın sadece akıl ve mantıktan oluşmadığını göstermiştir. Nietzsche’nin geleneksel ahlâkı sarsmasına karşılık, Freud insanın bastırılmış iç güdülerini açığa çıkarıp, bunları yenme yollarını insana öğretmekle daha da ileri gitmiştir.
Bu Sayfayı Arkadaşlarınıza Gönderin..!
Aradığınızı Bulamadıysanız Aşağıdaki Google Gelişmiş Aramayı Kullanın
Alt Kategoriler: benlik nedir, benlik üstü nedir, bilinçaltı nasıl olur, çocuk düşürtme, çocuk psikolojisi, iç güdülerini açığa çıkartmak, Oidipus evresi nedir, Psikanaliz nedir, yetişkinlik çağı
Üst Kategoriler Cinsel Sağlık, Genel Sağlık, Psikoloji |
