« İnsanlarda Cinsiyetin Belirlenmesi | Main | Canlılarda Kromozom Aksaklıkları »
Canlılarda Cinsiyet Nasıl Belirlenir
By admin | Nisan 26, 2008
CİNSİYETİN BELİRLENMESİ NASIL GERÇEKLEŞİR?
Yumurtacık, oluşumu sırasında kromozomlarının yarısını kaybeder. Kromozom çiftlerinin her birinin ikiye bölünmesi nedeniyle yapısı 22 X olur. Spermatozoit de kendi kromozomlarının yarısını kaybeder. Erkek bir hücrenin yapısı 44 XY olduğu için, kromozom çiftlerinin her birinin bölünmesi 22 X ve 22 Y niteliğinde spermatozoitler meydana getirir. Döllenme sırasında, yapısı 22 X olan yumurtacık, eğer 22 X yapısındaki bir spermatozoitle karşılaşırsa, bunların birleşmesi yapısı 44 XX olan bir hücrenin meydana gelmesi ile, (yani bir kız ile) sonuçlanacaktır. Aksi durumda, yani yapısı 22 Y olan bir spermatozoit ile karşılaşırsa, yapısı 44 XY olan bir hücre (yani bir erkek) ortaya çıkacaktır. Kısa bir süre önce bulunan bir tekniğin de yardımıyle bu bilgiler, doğacak çocuğun cinsiyetinin ne olduğunun bilinmesine olanak verir. Cinsiyeti saptamak için döiütü çevreleyen amniyos sıvısından alınır ve bunun içinde bulunan hücreler mikroskopta incelenir. Dölütün derisinin pul pul dökülmesinden meydana gelen bu hücrelerin yapısının incelenmesi,, cinsiyetin ne olduğunu belli eder. Yine bu verilere dayanarak, kalıtsal bazı hastalık hallerinin, ya da düzgünsüzlüklerin nasıl oluştuğunu daha iyi anlamak olanağı elde edilmiştir, örneğin, kanama dinmezliği (hemofili) ve renk körlüğü (dalton hastalığı) bu şekilde incelenmiştir. Kan dinmezliği, kanın pıhtılaşması için gerekli olan etkenlerin bulunmaması sonucunda ortaya çıkar. En küçük bir yara bile, önü alınamayan ve çoğu kez ölüme götüren bir kanamaya yol açabilir. Söz konusu hastalık çocuklara kadınlar tarafından geçirilir; fakat sadece erkeklerde görülür. Kanın pıhtılaşması için gerekli öğeleri taşıyan kromozomun, X kromozomu niteliğinde bulunduğu kabul edilirse bu durumu aydınlığa kavuşturmak kolay olur. Bu kromozomun yapısında eğer kötü yönde bir gelişme gerçekleşirse, X’ olarak gösterilir ve bu kadınların yapısı 44 XV niteliğinde olur. Bununla birlikte, bu kadınlarda hiç bir hastalık hali görülmez. Zira sağlıklı olan ikinci kromozomun varlığı, birincisinin aksaklığını giderir. Kromozom yapısı 44 XX’ olan bir kadın, iki tip yumurtacık meydana getirecektir. Bunlardan biri 22 X, diğeri ise 22 X’ yapısındadır. Eğer yapısı 22 Y olan bir spermatozoit, 22 X yapısındaki bir yumurtacığı döllerse, doğacak erkek çocuk sağlam ve sağlıklı olacaktır (44 XY). Fakat buna karşılık, yapısı 22 Y olan bir spermatozoit, 22 X’ yapısındaki bir yumurtacık ile karşılaşırsa, doğacak erkek çocuk, kan dinmezliğj hastalığına tutulmuş olacaktır (44 XX’). Kendisinde kan dinmezliği olan bir erkeğin bütün kızları görünüşte tam sağlıklı olmalarına karşılık, söz konusu hastalığı taşıyacaklardır.
Bu Sayfayı Arkadaşlarınıza Gönderin..!
Kategoriler Cinsel Sağlık, Hastalıklar, Kadın Sağlığı, Üroloji |
